Çok Giresun ilinde yürütülen soruşturma kapsamında, yetkili satış noktası niteliği taşımayan yerlerde veteriner tıbbi ürünlerin satışa sunulduğu, son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin raflarda bulundurulduğu ve çok sayıda veteriner tıbbi ürüne el konulduğuna ilişkin kamuoyuna yansıyan haberler veteriner tıbbi ürünlerin izlenebilirliği konusunda uzun yıllardır dile getirdiğimiz yapısal eksikliğin ne denli önemli olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur.
Veteriner tıbbi ürünlerin üretiminden son kullanıcıya kadar tüm hareketlerinin etkin, güvenilir ve dijital bir sistem üzerinden izlenmesi son derece elzemdir.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak uzun yıllardır veteriner tıbbi ürünlerde Karekod Takip Sisteminin hayata geçirilmesi gerektiğini ilgili tüm platformlarda kararlılıkla dile getirmekteyiz. Bugün Giresun’da ortaya çıkan tablo, bu talebimizin ne kadar acil olduğunu açık biçimde göstermektedir.
Veteriner tıbbi ürünlerde karekod uygulaması; her bir ürünün üretiminden ithalatına, depolanmasından dağıtımına, reçetelendirilmesinden uygulanmasına kadar tüm süreçlerinin tekil olarak elektronik ortamda izlenmesini sağlayacak; kayıt dışı ürün hareketlerini önleyecek, internetten ilaç satışlarını onleyecek, denetim mekanizmalarını güçlendirecek ve ürün güvenliğini en üst düzeye çıkaracaktır.
Yaşanan olay göstermektedir ki, denetimlerin artırılması tek başına yeterli değildir. Güçlü denetimin en önemli unsuru, ürün döngüsünün her aşamasının dijital olarak takip edilebilmesidir. İzlenebilirliğin sağlanamadığı her durumda; yetkisiz satışlar, kaynağı belirsiz ürünler, son kullanma tarihi geçmiş ilaçlar ve geri çekilmesi gereken ürünler sistem içerisinde dolaşmaya devam edebilmektedir.
Karekod uygulamasının hayata geçirilmesiyle birlikte sahte, kaçak ve kaynağı belirsiz veteriner tıbbi ürünlerin dolaşıma girmesinin önüne geçilecek; son kullanma tarihi geçmiş veya geri çekme kararı verilen ürünler anlık olarak tespit edilebilecek; veteriner tıbbi ürünlerin üretimden dağıtıma, reçetelendirilmesinden uygulamaya kadar tüm süreçleri uçtan uca izlenebilir hale gelecek; denetim mekanizmalarının etkinliği güçlenecek, akılcı ilaç kullanımının yaygınlaştırılması desteklenecek, antimikrobiyal dirençle mücadeleye önemli katkı sağlanacak ve kayıt dışı ürün hareketleri büyük ölçüde önlenebilecektir.
Ülkemizde uzun yıllardır uygulanan Veteriner İlaçları E-Reçete Sistemi, veteriner tıbbi ürünlerin reçetelenmesi ve kayıt altına alınması bakımından önemli bir altyapı oluşturmuştur. Ancak bu sistemin gerçek anlamda tamamlayıcısı, ürünün fiziksel hareketini de takip edecek Karekod Takip Sistemidir. Karekod uygulaması ile E-Reçete sisteminin entegre çalışması; veteriner tıbbi ürünlerin üretimden son kullanıcıya kadar tüm süreçlerinin güvenilir biçimde kayıt altına alınmasını sağlayacak, izlenebilirlik zincirindeki eksiklikleri ortadan kaldıracaktır.
Veteriner tıbbi ürünlerinin güvenli ve etkin şekilde izlenmesiyle güvenilir gıda arzı, zoonotik hastalıklarla mücadele, antimikrobiyal dirençle mücadele ve toplum sağlığının korunmasını esas alan Tek Sağlık (One Health) yaklaşımı da sağlanacaktır. Dolayısıyla ilaç güvenliği ve izlenebilirliğinin güçlendirilmesi, ülkemizin halk sağlığı politikalarına doğrudan katkı sağlayacak stratejik bir adımdır.
Dün Uşak’ta, bugün Giresun’da gündeme gelen bu tür olayların yarın ülkemizin başka bir ilinde yaşanmaması için kalıcı ve sürdürülebilir çözümler hayata geçirilmelidir. Bunun yolu ise veteriner tıbbi ürünlerin tamamının dijital olarak izlenebildiği, şeffaf ve güvenilir bir takip sisteminin gecikmeksizin uygulamaya alınmasından geçmektedir.
Bu çerçevede Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak çağrımız; veteriner tıbbi ürünlerde Karekod Takip Sistemi’nin ivedilikle uygulamaya alınması, mevcut E-Reçete Sistemi ile tam entegrasyonunun sağlanması ve veteriner tıbbi ürünlerin üretimden son kullanıcıya kadar tüm hareketlerinin güvenilir şekilde izlenebileceği dijital altyapının en kısa sürede tamamlanmasıdır.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak, veteriner tıbbi ürünlerin güvenli kullanımını sağlayacak her türlü bilimsel, teknik ve mevzuat çalışmasına devam edeceğimizi bir kez daha ifade ediyor; hayvan sağlığının, halk sağlığının ve güvenilir gıda üretiminin korunması adına Karekod Takip Sistemi’nin artık daha fazla geciktirilmeden hayata geçirilmesini önemle ve ivedilikle talep ediyoruz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Ali EROĞLU
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Merkez Konseyi Başkanı
