Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından her yıl kutlanan Dünya Süt Günü, sütün beslenmedeki önemine dikkat çekmenin yanı sıra süt üretim zincirindeki emek ve katkıları görünür kılmayı amaçlamaktadır. Dünya Süt Günü’nün 2026 yılı teması “Kadın Çiftçileri Kutluyoruz” olarak belirlenmiştir. Süt üretiminde kadın üreticilerin üstlendiği önemli sorumluluklara ve kırsal kalkınmadaki rollerine dikkat çeken bu tema çerçevesinde Dünya Süt Günü’nü kutlamaktayız.
Süt ve süt ürünleri, toplum sağlığının korunması ve dengeli beslenmenin sağlanması bakımından temel gıda maddeleri arasında yer almaktadır. Aynı zamanda süt sektörü; üretim, istihdam, kırsal kalkınma ve gıda arz güvenliği açısından ülkemiz hayvancılığının en önemli faaliyet alanlarından birini oluşturmaktadır.
Türkiye, süt üretim kapasitesi bakımından önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen sektörün uzun yıllardır devam eden yapısal sorunlarının çözüm beklediğini bu vesileyle ifade etmek isteriz. Özellikle üretim maliyetlerinde yaşanan artışlar karşısında üreticinin gelirinin yeterli düzeyde korunamaması, süt hayvancılığının sürdürülebilirliği açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Çiğ süt üreticisinin üretime devam edebilmesi, emeğinin karşılığını alabilmesi ve genç kuşakların sektöre yönelmesinin sağlanabilmesi için maliyetleri dikkate alan, öngörülebilir ve sürdürülebilir fiyat politikalarına ihtiyaç bulunmaktadır.
Hayvancılık işletmelerinde yem giderleri toplam maliyetlerin büyük bölümünü oluşturmaktadır. Yem hammaddelerinde dışa bağımlılık, kuraklık, iklim değişikliği ve mera alanlarının yetersiz kullanımı gibi unsurlar üretim maliyetlerini artırmaktadır. Bu nedenle mera varlığının korunması, yem bitkileri üretiminin desteklenmesi ve kaynakların verimli kullanımını esas alan uygulamaların yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır.
Kırsal nüfusun azalması ve tarımsal üretimde yaş ortalamasının yükselmesi de sektörün karşı karşıya olduğu önemli sorunlar arasındadır. Özellikle kadınların, gençlerin ve veteriner hekimlerin üretim sürecinde kalmasını sağlayacak destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, sosyal ve ekonomik imkânların geliştirilmesi ve üreticilerin dinamik ve sürdürülebilir yapılar içerisinde yer almalarının teşvik edilmesi gerekmektedir. Süt üretiminde başta kadınların bilgi, emek ve özveriyle yürüttükleri faaliyetler, kırsal yaşamın devamlılığı ve aile işletmelerinin sürdürülebilirliği açısından son derece değerlidir.
Süt kalitesinin yükseltilmesi, soğuk zincirin etkin şekilde korunması ve kayıtlı üretimin artırılması hem halk sağlığı hem de sektörün rekabet gücü bakımından önem arz etmektedir. Üreticilerin eğitim faaliyetleriyle desteklenmesi, kooperatifçilik anlayışının güçlendirilmesi, süt toplama altyapısının geliştirilmesi ve piyasa düzenleyici kurumların etkin şekilde görev yapması sektörün istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır.
Hayvan sağlığı, süt üretiminin sürdürülebilirliğinin temel unsurlarından biridir. Bulaşıcı ve zoonotik hastalıklarla mücadele, koruyucu hekimlik uygulamalarının yaygınlaştırılması, işletmelerde biyogüvenlik önlemlerinin güçlendirilmesi ve veteriner hekimlik hizmetlerinin desteklenmesi hem üretim kayıplarının önlenmesi hem de güvenilir gıda temini açısından büyük önem taşımaktadır. Sağlıklı hayvan, kaliteli süt ve güvenilir gıda zincirinin temelinde veteriner hekimlik hizmetleri bulunmaktadır. Veteriner hekimler, Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinde hayvan sağlığının korunması, güvenilir gıda üretimi ve halk sağlığının desteklenmesinde önemli görevler üstlenmekte; süt üretiminin sürdürülebilirliğinde vazgeçilmez bir rol oynamaktadır.
Süt sektörü; üreticiden tüketiciye, sanayiciden perakendeciye kadar uzanan geniş bir yapının ortak emeğiyle ayakta durmaktadır. Bu nedenle sektörün sorunlarına kalıcı çözümler üretilmesi, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi için bütüncül politikaların kararlılıkla uygulanması gerekmektedir.
Üreten, istihdam sağlayan ve ülkemizin gıda güvencesine katkı sunan tüm süt üreticilerimizin, süt sektörünün her aşamasında özveriyle görev yapan çalışanlarımızın, kadın üreticilerimizin ve sahada büyük bir fedakârlıkla hizmet veren veteriner hekimlerimizin emekleri her türlü takdiri hak etmektedir.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak; hayvan sağlığının korunması, güvenilir gıda üretiminin desteklenmesi, süt sektörünün güçlendirilmesi ve üreticilerimizin refahının artırılması amacıyla çalışmalarımızı sürdürmeye devam edeceğiz.
Başta kadın üreticilerimiz olmak üzere tüm süt üreticilerimizin, süt sektörüne emek veren paydaşlarımızın 1 Haziran Dünya Süt Günü’nü kutluyor; sürdürülebilir, verimli ve sağlıklı bir süt sektörü için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz.
Ali EROĞLU
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Merkez Konseyi Başkanı
