Son günlerde sosyal medya ve bazı yayın organlarında, veteriner tıbbi ürünler üzerinden kamuoyunu yanıltan, mesleğimizi ve veteriner hekimlik uygulamalarını zan altında bırakan paylaşımların arttığı üzülerek izlenmektedir. Bilimsel gerçeklerden uzak, denetim mekanizmalarını yok sayan ve meslek etiğini hedef alan bu tür iddialar, toplum sağlığını ilgilendiren son derece hassas bir alanda ciddi bir bilgi kirliliği yaratmaktadır.
Türkiye’de veteriner tıbbi ürünlerin üretiminden kullanımına kadar tüm süreçler, gelişmiş dijital izleme ve denetim sistemleriyle sıkı şekilde kontrol altındadır. Bu gerçeklerin kamuoyu ile açık biçimde paylaşılması zorunlu hale gelmiştir.
Veteriner İlaçları Dijital Olarak Anlık Takip Edilmektedir
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 12’nci maddesi kapsamında; veteriner tıbbi ürünlerin elektronik ortamda izlenmesi amacıyla İlaç Takip Sistemi (İTS), Aşı Takip Sistemi (ATS) ve Elektronik Reçete Sistemi 2018 yılından itibaren kademeli olarak uygulamaya alınmıştır.
Bu sistemler sayesinde ülkemizde veteriner ilaçları ve hammaddeleri, ithalat aşamasından başlayarak üretim süreçleri, toptan ve perakende dağıtım aşamaları ile son kullanıcıya ulaşıncaya kadar tüm süreç boyunca tam izlenebilirlik prensibiyle kayıt altına alınmaktadır. Üretimde kullanılacak her hammadde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ilgili sistemine kaydedilmekte, üretim talimatları dijital ortamda oluşturulmakta ve piyasaya sunulan her ürün sistem üzerinden takip edilmektedir. Reçeteye tabi ilaçların satışı ise yalnızca elektronik reçete eşleştirmesiyle gerçekleştirilmektedir.
Bu yapı, keyfi, kayıt dışı veya kontrolsüz ilaç temininin önüne geçen güçlü bir kamu denetim mekanizmasıdır.
Elektronik Reçete Sistemi Akılcı İlaç Kullanımını Güvence Altına Almaktadır
Elektronik reçete uygulaması; özellikle antibiyotikler, anestezikler ve narkotik içerikli ürünlerin bilimsel endikasyonlara uygun, kontrollü ve izlenebilir biçimde kullanılmasını sağlamaktadır.
Sistem üzerinden teşhis ile yazılan ilacın uyumu, aynı reçetede gereksiz veya aşırı sayıda ilaç yazılıp yazılmadığı, narkotik ve psikotropik içerikli ürünlerin gerçek kullanım gerekçesi, hayvanın yaşına, kilosuna ve klinik durumuna uygun dozlandırma, muadil ilaçların gereksiz tekrarları ile ekonomik açıdan gerçekçi olmayan reçete düzenlemeleri detaylı olarak analiz edilmekte, şüpheli durumlar anlık olarak denetime konu edilmektedir.
Türkiye Genelinde Yoğun ve Sürekli Denetim Uygulanmaktadır
Ülke genelinde 11.590 adet veteriner tıbbi ürün perakende satış yeri, 814 adet veteriner tıbbi ürün temin izinli hayvancılık işletmesi ve 1.403 adet veteriner tıbbi ürün temin izinli kamu kurumu faaliyet göstermektedir.
Veteriner ecza depoları, klinikler, muayenehaneler, poliklinikler, eczaneler ve hayvan hastaneleri yılda en az bir kez; temin izinli işletmeler ise yılda en az iki kez düzenli olarak ilgili yetkililerce denetlenmektedir. Gerek görülen hallerde ise ilave ve ani denetimler de yetkililerce gerçekleştirilmektedir.
Özellikle narkotik ve psikotropik içerikli ilaçların alış, satış ve kullanım süreçleri titizlikle kontrol edilmekte; tespit edilen her türlü uygunsuzluk hakkında 5996 sayılı Kanun kapsamında idari işlem uygulanmakta ve gerekli durumlarda adli makamlara bildirim yapılmaktadır.
Mesleğimizi Topyekûn Hedef Alan İddiaları Kabul Etmemiz Mümkün Değildir
Sosyal medya üzerinden üretilen, belgeye dayanmayan ve kamu denetim sistemlerini yok sayan iddialar; veteriner hekimlik mesleğini töhmet altında bırakmakta, toplumu yanlış yönlendirmekte ve güven duygusunu zedelemektedir.
Hukuka aykırı her fiil, yetkili kurumlar tarafından titizlikle soruşturulmakta ve yaptırıma bağlanmaktadır.
Türk Veteriner Hekimleri Birliği olarak bilimsel veriye dayanmayan spekülasyonların, mesleğimizi hedef alan sorumsuz paylaşımların ve kamuoyunu yanıltan dezenformasyonun karşısında durmaya devam edeceğimizi açıkça ifade ediyoruz.
Toplum sağlığını doğrudan ilgilendiren bu alanda, herkesin sorumluluk bilinciyle hareket etmesi, yetkili kurumların resmi verilerini esas alması ve bilgi kirliliğine itibar etmemesi hayati önem taşımaktadır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Ali EROĞLU
Türk Veteriner Hekimleri Birliği
Merkez Konseyi Başkanı
